Trong chuyến công tác đến Đà Nẵng hồi tháng 8, cô bạn tôi (làm việc ở Bộ Thông tin-Truyền thông) và tôi hẹn gặp nhau trước giờ bạn quay ra Hà Nội. Trước đó, bạn dự kiến dành 2 tiếng buổi sáng đi chợ Hàn mua quà về cho người thân, bạn bè. Tôi “tư vấn” cho bạn mua 1 số vật dụng như tôm, mực khô, ớt xanh, hạt sen… đến 2 giờ chiều, bạn gọi điện cho tôi, bảo “Tớ chọn hết chợ Hàn rồi. Chỉ còn 30 phút nữa cần ra sân bay. Hẹn gặp cậu lần khác vậy” và rối rít xin lỗi. Mỗi lần muốn sắm gì ở chợ Hàn, đề cập cả quà cho bạn bè để gửi ra Hà Nội, tôi chỉ cần phổ biến lắm là 30 phút. Vậy cô bạn tôi sắm mua cái gì mà mất đến 4 tiếng ở đó? Thử làm cho khách du lịch mới biết chợ Hàn, chợ Cồn là “thiên đường tậu sắm” cho người nhà cũng như khách ở xa tới. Vào chợ sắm món khoái khẩu Mấy chị con gái hàng mắm Dì Cẩn (lô 108) tại chợ Hàn thấy tôi là nhận mặt khách quen ngay. Cũng bởi mấy năm nay lui đến chọn mắm thường xuyên, trang bị nữa mấy chị nhớ hoài là ngày tôi làm cho cô dâu, sau tiệc đãi khách ở doanh nghiệp, trút bộ đồ cô dâu ra, bông hoa còn dính trên mái tóc, hai vợ chồng ra chợ đóng gói mấy thùng mắm cá cơm làm cho quà cho nhà ngoại ở Quảng Trị và nhà nội tận Thái Bình. gần 50 năm sở hữu mặt ở chợ Hàn, phương pháp đây 3 tuần, mắm Dì Cẩn “lột xác”, làm mới mình sử dụng máy đóng màng nhôm miệng hũ mắm, ko gây mùi và tiện lợi hơn trong việc khiến cho quà biếu. Trên thân của chai mắm nêm in chữ nổi tên thương hiệu Dì Cẩn, đây là mặt hàng bán chạy nhất trong số những sản phẩm mắm tôm, mắm ruốc, mắm dưa, mắm cơm thu, tương ớt, nước mắm… của quầy hàng này. Trên nắp chai của những sản phẩm, cuộn băng dính quấn hũ mắm ngày nay cũng in tên thương hiệu. Chị Trương Thị Thanh Minh, con gái bà Cẩn, được giao quản lý quầy hàng ở chợ Hàn sắp 20 năm nay, cho biết lúc quyết định đầu tư máy đóng màng nhôm là các chị nghĩ đến việc bảo vệ sản phẩm của mình đúng tiêu chuẩn chất lượng, đồng nghĩa mang bảo vệ người tiêu dùng trước các sản phẩm fake tên nhãn hàng, quá trình vận chuyển cũng dễ dàng hơn mà ko lo mắm bị đổ, bốc mùi… quanh đó hàng mắm Dì Cẩn là quầy mắm Nhứt Hoàng (chị Bé) (lô 103). Hai quầy mắm ở cạnh nhau, khách đông như nhau nhưng chưa bao giờ mang hiện tượng giành khách. Bởi, người thích ăn mắm sở hữu khẩu vị của dân bản địa hay chọn mắm khiến quà cho người xứ Bắc, sẽ tậu mắm Dì Cẩn; còn giả dụ khiến cho quà cho người miền Nam sẽ tậu mắm Nhứt Hoàng. Mỗi quầy mắm theo cách gia truyền sẽ với phương pháp pha chế riêng biệt. Thực khách cứ vậy mà lựa tìm. Hai mươi năm bán gia vị ở chợ Hàn, chị Tô Thị mua (lô 132) vẫn trung thành sở hữu các mặt hàng hành, tỏi, tiêu, ớt, hạt sen. Mấy năm nay người dùng chuộng rong biển, chị bán thêm rong biển khô. Hành, tỏi xuất xứ từ Lý Sơn, vậy thì hiển nhiên bao bì lúc đóng gói chị ghi nguồn hàng ở Quảng Ngãi. Sen thì lấy ở Huế và Hội An. Rong biển, ớt xanh tại Đà Nẵng. mọi bao bì đóng gói có đính kèm tên Hùng-Tìm, số điện thoại… Chị bảo, mấy năm nay bao bì sản phẩm đều cần sở hữu tên sở hữu tuổi, đóng gói thời trang khách mới mua và họ cũng biết xuất xứ nguồn hàng mới yên tâm, làm ăn lâu dài được. Vào chợ Hàn hay chợ Cồn, dạo qua các gian hàng thực phẩm, bán những mặt hàng đặc sản khô, chỉ mang bí quyết trưng bày bắt mắt thôi đã dễ dàng thu hút khách. những dòng cá tẩm, cá khô, mực khô; các con cá ngựa, sao biển khô được người bán hàng cất trong hũ thủy tinh lớn hay đóng gói treo tòng teng. Hàng hóa phong phú vậy, người bán hàng nào cũng nở nụ cười tươi, chào mời hết lòng, trường hợp không thích quầy hàng này, bạn đi sang quầy khác cũng không sao. đa dạng lần tôi bắt gặp cảnh người mua ở quầy này nhưng ko với món hàng đúng ý, thì chủ quầy sẽ sang hàng khác lấy thứ khách bắt buộc về bán giúp. Đặc sản ba miền đều với mặt ở đa dạng chợ của Đà Nẵng là điều làm cần sự hấp dẫn và lôi kéo khách gần xa. Chị Trần Thị Bạch Yến, quầy hàng Thuận Yến (lô 52 chợ Hàn) ko nhớ quầy của mình với bao nhiêu món hàng đặc sản. Và sẵn vùng biển Đà Nẵng sản xuất đủ hầu hết mặt hàng hải sản phong phú, hàng tươi sống, hàng khô đã sẵn; 2 năm trước tiểu thương nghĩ ra món mực rim me và đặt cho ngư dân những phường ven biển làm, đóng gói, xuất xứ, thành phần, hạn tiêu dùng đều ghi rõ trên nhãn mác, 1 năm trở lại đây họ lại đặt tiếp món ghẹ sữa. Dù sắm hàng về làm món ăn hay quà biếu, thì lúc bước chân vào chợ Hàn và chợ Cồn, hai chợ trung tâm của chả bò Đà Nẵng, được thành phố xác định là chợ mang đủ các chi tiết phục vụ khách du lịch, thì những món hàng thừa sức níu chân du khách, kể cả người khó tính nhất. Giờ thì tôi đã hiểu vì sao bạn tôi bảo “mua hết chợ Hàn rồi”. dùng cho du khách rẻ hơn nữa Cơ sở hạ tầng sẵn sàng, các người bán hàng thân thiện, hàng trăm mặt hàng đặc sản địa phương và ba miền sở hữu mặt, khách du lịch cũng đã từng biết tới chợ Hàn và chợ Cồn, vậy làm thế nào để hoạt động đưa khách tới có chợ mạnh hơn nữa? Bà Nguyễn Thị Thanh Vân, quyền Trưởng ban quản lý chợ Hàn, cho biết với khoảng 100/800 quầy hàng chủ yếu là hàng lưu niệm và thực phẩm kỹ thuật chuyên dụng cho khách du lịch. Bà con tiểu thương siêu ý thức về việc này nên ra sức xây dựng hình ảnh của chính mình, đúng theo tiêu chí văn minh thương mại: ko chèo kéo, ko đề cập thách với chi phí “trên trời”, với thái độ dùng cho lịch sự. Trong 10 năm, đặc thù là 4 năm trở lại đây, đây là vấn đề “sống còn” của những chợ. Bà Thanh Vân cho rằng việc xây dựng hình ảnh đã khó, mà giữ nó còn khó hơn, do vậy đề nghị các tiểu thương bắt buộc phấn đấu, để vấn đề văn minh trong chuyên dụng cho khách đi vào thực chất. Trước đây chỉ mang 16 quầy tham gia chương trình Cẩm nang du lịch, và hiện tại có 28 quầy tham gia chương trình du lịch mùa phải chăng điểm, giảm giá 5-10% trên mỗi sản phẩm. Hiện chợ Hàn đang xây dựng trang web chohandanang.com, đẩy mạnh hơn nữa việc giới thiệu hình ảnh mình cho du khách sắp xa. những ngày này, du khách lúc tới sân bay Đà Nẵng sẽ được nhận những tờ giới thiệu quầy hàng, các mặt hàng của 10 hộ bán hàng kỹ thuật phẩm, đặc sản tại chợ Cồn. Ông Nguyễn Đình Sáu, Trưởng ban quản lý chợ Cồn cho biết trong điều kiện hiện nay, chỉ mang 50 hộ/2.000 hộ marketing tại chợ tham gia vào chương trình phục vụ du lịch, dọc tuyến đường nội bộ phía đường Hùng Vương. Chợ Cồn đã chuẩn bị sẵn mặt bằng hơn 2.000m2 khiến cho chỗ đậu ô-tô, bố trí lại bãi xe thồ, chỉ từ tháng 5 đến nay, bà con tiểu thương ghi nhận lượng khách tìm chọn lúc đi du lịch nâng cao lên. đến chợ Hàn hay chợ Cồn ngày nay, nghe tiểu thương kể tiếng Anh với khách quốc tế là chuyện thường rồi, mấy năm nay bà con thuê hoặc tự học tiếng Trung để trò chuyện sở hữu khách Trung Quốc. Chị Nguyễn Thị Trung (lô một Hùng Vương, chợ Cồn) cười bảo rằng, tiếng Anh chị biết kể lâu rồi, hai năm qua khách Trung Quốc đông, chị tìm hẳn 1 cuốn sách giao tiếp tiếng Trung về học, “đủ để đề cập với khách về quầy hàng của mình em ạ”. nhiều tiểu thương phản ánh tình trạng một số hướng dẫn viên du lịch và tài xế taxi lúc dẫn khách tới những quầy ở chợ Hàn đã đòi phí hoa hồng dẫn khách, điều này làm tiểu thương “khó xử” do các mặt hàng nên bán theo giá niêm yết, nay “đội” thêm tầm giá bán hàng. Vấn đề này ban quản lý chợ đã từng báo cáo lên Sở Công thương nhưng chưa được giải quyết. Và không chỉ Sở Công thương, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch mà cả Hiệp hội Taxi buộc phải ngồi lại sở hữu nhau, tậu tiếng nhắc chung, để ko làm cho hình ảnh của thành phố du lịch như Đà Nẵng bị méo mó bởi tiện lợi của cá nhân một số người. Ở chợ Cồn, Ban quản lý chợ cấm toàn bộ các người lái xe xích lô du lịch vào chợ lúc chở khách tới đây.