Trước khi chính thức bước vào kì thi, tớ có một buổi để tụ hội điền các thông báo cá nhân chủ nghĩa, và có cơ hội nói chuyện, làm quen với các thầy cô tỉnh Phú Thọ. ban sơ tới, thấy lạ lạ nên ai cũng hỏi tớ: “Thầy dạy trường nào vậy?” Rồi ắt họ đều ngạc nhiên khi tớ nói tớ vẫn còn đang học và mới sinh năm 1990. Nhìn danh sách các thầy cô thì hồ hết đều ở lứa 7x, có vài người 6x, và một nhóm nữa 8x. Và với họ, những người “dưới Hà Nội lên” đều có một vẻ gì đấy đáng trọng hơn một tí. Trong phiếu điền thông tin cá nhân chủ nghĩa, có những mục như giới tính, số niên học tiếng Anh, nghề, các kì thi tiếng Anh đã thi trước đó, tiếng nói mẹ đẻ, mục đích thi chứng chỉ này, và có một số thân phụ thậm chí còn không biết phải điền như thế nào?! Môn này là môn thi trước hết. vớ đều phải giao hội trong phòng chờ trước giờ thi khoảng 30 phút. Sau đó sẽ được gọi theo trật tự. FCE khác IELTS ở chỗ các thí sinh sẽ thi theo cặp, và nội dung chính là biểu hiện vào đàm luận tranh. Các kì thi của Cambridge ESOL từ KET đến CPE đều thi nói theo hình thức này. Chỉ khác về chừng độ khó của tranh và yêu cầu dành cho từng cấp độ. Một phòng thi sẽ có http://dayhoctienganh.vn/khoa-day-hoc-ielts-o-dau-tot-tai-tphcm 2 giám khảo, một người hỏi và một người nghe. Người ngồi đằng sau nghe sẽ là người chấm 4/5 tiêu chí. Người còn lại chỉ chấm khả năng tổng quát của thí sinh. Điểm dị biệt là bạn phải giải đáp ngay khi giám khảo hỏi hay khi được đưa tranh, sẽ không có thời kì chuẩn bị như ở kì thi IELTS hay TOEFL. Ở trong phòng chờ, các thầy cô đều thống nhất trước với nhau sẽ trả lời “I agree” (Tôi đồng ý) cho quờ các câu hỏi/bàn luận trong phần trao đổi. Có người còn bảo buổi sáng hôm đó thi giám khảo khó tính và không hề cười với thí sinh gì cả. lập tức một thầy tếu lại rằng các thầy cô bình thường thẩm tra bài cũ của học sinh cũng đâu có cười, giờ bị thầy Tây vặn cho, đúng là quả báo, rồi mọi người đều cười ồ lên. Cặp của tớ là cặp cuối cùng vào phỏng vấn. Lúc vào thì thấy giám khảo rất vui tính, dễ chịu. Bà giám khảo người bản địa, da đen cười với mình suốt buổi phỏng vấn. Còn ông giám khảo người Việt thì cũng rất thân thiện. cố nhiên khen giám khảo giỏi tiếng Anh thì hơi thừa, như kiểu phò mã tốt áo vậy, nhưng tớ vẫn phải công nhận một điều là lần trước tiên trong đời tớ gặp một người nam người Việt nói tiếng Anh hay như thế. cố nhiên, để miêu tả nhiều nhất khả năng tiếng nói, tớ đã không theo như những gì đã thỏa thuận bên ngoài như nhiều cặp khác. Tớ có đồng ý và không đồng ý, phản biện và lập luận các kiểu, nhưng cố “khiêm tốn” nhất có thể. (Vì trong tips có nói là thí sinh không nên “dominate” bạn cùng phỏng vấn với mình.) Môn đọc có ba phần, mỗi phần có format cố định. giả dụ trong bài thi IELTS bạn không thể biết được “dạng” câu hỏi trước cho từng phần là gì thì ở FCE lại khác. Dạng câu hỏi luôn nhất thiết trong tất các đề thi. Phần trước tiên là trắc nghiệm 4 chọn lựa A-B-C-D. Phần 2 là tái tạo lại văn bản với câu bị thiếu, phần 3 là cữ thông tin hiệp. Theo như cá nhân chủ nghĩa tớ quan sát thấy thì về sau này các đề rất hay sử dụng fiction cho phần 1. Đọc fiction thì khó hơn non-fiction một tẹo, vì có các câu hỏi về thái độ của tác giả, hay cảm tưởng của nhân vật trong trích đoạn, vốn là những cái khá khó và mơ hồ. Không may là đề hôm tớ thi lại là đọc fiction nên tớ không tự tin lắm. Nếu để ý phần acknowledgement ở cuối (hoặc đầu) mỗi bộ past papers thì có thể thấy materials dùng để ra đề thi hoàn toàn là các sản phẩm văn chương hay báo chí Anh. (Khác với IELTS là có thể thấy nhiều bài được lấy từ báo chí Mỹ.) Môn viết có lẽ là môn khó nhất trong 5 bài thi của FCE (và của các kì thi tiếng Anh của Cambridge nói chung.) Có hai phần, phần đầu là nép (viết thư hoặc email), phần sau là tự chọn (chọn 1 trong 5 đề). Theo kinh nghiệm ôn của tớ thì nên chọn 3/5 dạng đề để giao hội vào ôn, vì ôn cả 5 dạng đề sẽ rất mỏi mệt, và phân tán. 5 dạng ấy có thể là viết thư, vắng (report), thuật (witness statement), review (sách, địa điểm ăn uống, hí viện, bảo tàng, gallery, v.v…), truyện ngắn (short story), luận (essay), bài báo (article). Trong 5 đề bài đó thì đề bài rốt cuộc bao giờ scũng là khó nhất, và đương nhiên, ít thí sinh chọn nhất. Đề hoc ielts rút cục thường đề nghị bạn viết essay hay article phân tích về 2 tác phẩm đã cho sẵn (dùng cho 1-2 năm thi). Trong lúc ôn, tớ chỉ tụ tập vào 3 dạng là truyện ngắn, thư và essay (dạng essay giống như bài số 2 của IELTS.) Môn viết yêu cầu viết bằng bút mực, trong khi viết nếu rất đỗi thì cũng đừng lo vì bạn có thể viết bằng hai màu mực khác nhau. Một điểm nữa cần lưu ý là nên viết trong khoảng từ đề yêu cầu, vì nếu viết dài hơn thì khi chấm họ sẽ gạch một đường kẻ từ khoảng ước lượng từ đủ và chỉ chấm kĩ từ vạch đó trở lên. (dĩ nhiên trước khi làm thế họ cũng đã đọc trước toàn bộ bài làm.) (thông tin này tớ đọc được trong các handbook và report FCE). Hôm tớ thi đề viết cho bài 2 có: review 1 bảo tàng, viết thư cho 1 người bạn diễn tả về thái độ và cách ứng xử của người hâm mộ thể thao ở nước em, viết truyện ngắn (À, các bạn nhớ là viết truyện ngắn trong kì thi viết không được viết tự do đâu mà phải luôn bắt đầu bằng một câu cho sẵn.), đề rút cục tớ chỉ nhớ 1 cuốn sách thôi: phân tích vai trò của Ms Catherick và hành động của bà ta trong tác phẩm “The woman in white” của nhà văn Wilkie Collins. Một câu nữa về tác phẩm “Công viên kỉ Jura” thì tớ chẳng nhớ gì cả. Thoạt nhìn tớ định chọn viết thư, nhưng nghĩ lại lại thấy mình chẳng biết gì về thể thao và fan cả nên thôi. Lúc ấy tớ quay sang review, nhưng lại nản vì mới đi có 1-2 bảo tàng ở Hà Nội, cũng không có ấn tượng gì nhiều lắm. Vậy là rút cục tớ quyết định viết truyện ngắn. Đến giờ giải lao ra ngoài hỏi mọi người thì rất nhiều người chọn viết truyện ngắn. Bài thi này có nhiều điểm tương đồng với kiểu học tiếng Anh ở phổ thông: điền từ vào chỗ trống, viết lại câu với nghĩa tương đương, biến đổi dạng từ. Đây cũng là môn tớ thấy thoải mái nhất. Trước khi thi môn này, chị administrator bên Cambridge ESOL thông báo với mọi người đây là môn thi có nhiều thí sinh bị hủy kết quả do gian lận, trao đổi hoặc sai “giống nhau một cách kì lạ.” Tất nhiên là ngay cả khi bài thi đã được gửi sang Anh để chấm thi Cambridge ESOL cũng có rất nhiều cách để biết được bạn có gian lậu (malpractice) hay không. Trước đó tớ cũng đã tìm hiểu quy trình xác minh và khiếu nại trong trường hợp một bài thi được coi là gian lậu. dù rằng đã được cảnh báo trước nhưng đây vẫn là bài thi mà nhiều thầy cô bị “bắt” nhất. Tớ đích thực cảm thấy không vui với việc đó. Vì dù sao các thầy cô cũng đã được sở giáo dục cử đi thi, họ là xuân đường và hàng ngày đứng trước hàng chục, hàng trăm học sinh để dạy về tiếng Anh. Họ có thể không yên tâm với bài thi nhưng tuyệt nhiên không nên để bị hủy bài thi vì vi phạm quy chế. Họ sẽ dạy học sinh mình thế nào, và ngăn chặn gian lận làm sao khi chính họ làm như thế? Đúng là cháy nhà mới ra mặt chuột, có đi thi thì mới thấy: thầy cũng như trò, vào phòng thi ai cũng như ai cả. Môn nghe thi vào buổi chiều. Trong bài thi FCE thì bạn sẽ được nghe băng 2 lần. thời gian khá xông xênh thoải mái. Giọng đọc thì đặc sệt giọng Anh-Anh. Tớ cũng đã trung tâm dạy ielts chuẩn bị tâm lý trước cho môn này vì được thông báo là sẽ nghe đài. Tuy vậy môn này vẫn là môn tớ thể hiện kém nhất. Bạn thử mường tưởng ngồi trong một căn phòng rộng với hàng trăm con người và 4 cái loa ở 4 góc thì sẽ bị distract đến thế nào. Đầu óc tớ lơ đãng và không tập trung được nên lại càng rối loạn. Nói chung là môn này mô tả không được tốt.