Những công trình nghiên cứu

Cần nhắc lại vài thông tin cơ bản rằng trong não chúng ta (và chuột) có một cơ phận có tên là đồi hải mã (thuật ngữ tiếng Anh là hippocampus). Sở dĩ gọi là đồi hải mã vì cấu trúc của nó giống con ngựa biển (Hình 1). Đồi hải mã là một bộ phận có chức năng tiếp thu và sắp xếp thông tin làm nên bộ nhớ ngắn hạn và dài hạn. Ở bệnh nhân Alzheimer, đồi hải mã là một vùng bị tổn thương, dẫn đến triệu chứng mất trí nhớ và mất định hướng. Do đó, để trả lời câu hỏi của giới triết gia, các nhà khoa học tập trung vào nghiên cứu đồi hải mã.

Và, những công trình nghiên cứu được trao giải Nobel Y sinh học 2014 trả lời một phần quan trọng của câu hỏi đó. Năm 1971, Giáo sư John O’Keefe thuộc University College London (UCL), qua một loạt thí nghiệm trên chuột, phát hiện rằng trong đồi hải mã có một loại tế bào được kích hoạt khi chúng đi qua một
Hình 1: Vị trí của đồi hải mã trong não (hình trên), và cấu trúc giống ngựa biển (hình dưới). địa điểm hay một môi trường cá biệt.

Ông đề nghị gọi những tế bào này “place cells” (tế bào vị trí), và chính những tế bào này xây dựng cái bản đồ về môi trường chung quanh. Đây là một phát hiện quan trọng vì nó là đầu mối cho nhiều nghiên cứu tiếp theo, và nó mở ra một cánh cửa mới cho nghiên cứu về sự định vị của não. Lab nghiên cứu của Giáo sư O’Keefe trở thành nổi danh vì có nhiều nghiên cứu sinh hậu tiến sĩ đến “đầu quân” làm nghiên cứu. Trong những nghiên cứu sinh tiến sĩ đầu quân cho O’Keefe có cô May-Britt và Edvard Moser, người Na Uy. Hai người sau khi về Na Uy đã kết hôn và trở thành một cặp vợ chồng rất thành công trong khoa học.
Xem thêm: định vị